baner_SREBRNA.jpg
Joomla extensions and Joomla templates by JoomlaShine.com

Znajdź w serwisie

Historia twierdzy srebrnogórskiej
14.06.2008.
Spis treści
Historia twierdzy srebrnogórskiej
Kalendarium wydarzeń historycznych
ImageSrebrna Góra to urokliwa miejscowość turystyczna położona na styku Gór Sowich i Bardzkich. To enklawa bajkowej przyrody, tajemniczych sztolni dawnych kopalni srebra, od których wzięła nazwę miejscowość, 30-metrowch wiaduktów dawnej kolei zębatej zagubionych w górskich wąwozach. Najciekawszym elementem tego obszaru jest XVIII-to wieczna Twierdza Srebrnogórska. Ten pomnik XVIII wiecznej architektury militarnej został wzniesiony przez władcę Prus - Fryderyka II w latach 1763-1777 w celu obrony strategicznej przełęczy Srebrnej. Jest to największy w Europie tego typu zabytek architektury militarnej. Wraz z Twierdzami w Kłodzku, Nysie, Brzegu i Świdnicy miał za zadanie bronić wschodnich rubieży Państwa Pruskiego i nowo zdobytej w wojnie z Austrią prowincji Śląskiej. W 1764 r. realizację projektu zlecono pruskiemu podpułkownikowi Ludwigowi Wilhelmowi Regelerowi. Opracowany przez niego plan wraz z kosztorysem zaakceptował Fryderyk Wielki 29 IV 1765 r. Oprócz tego na kształt twierdzy mieli wpływ sam Fryderyk Wielki i inż. Von Gontzenbach, Vatig, Hartman, Lahr, Foris i Straub oraz Pinto. Mimo trudnych warunków klimatycznych i terenowych, dzięki wytężonej pracy 4000 robotników, powstał zespół budowli obronnych, które do dzisiaj budzą podziw swoim ogromem.

Budowa trwała od 1765-1777 roku i prowadzona była w trzech etapach:

  1. 1765-68 r. - wzniesiono centralne elementy forteczne: Donżon, kazamaty galerii przeciwstokowej i bastiony pomocnicze - Kleszczowy, Nowomiejski, Gwiaździsty, Górny, Dolny i Kawalierę.
  2. 1768-71 r. - zbudowano wspomagające Donżon forty: Rogowy, Wysoka Skała, Ostróg oraz ich esplanady.
  3. 1770-77 r. - wykonano umocnienia Chochołów: Bateria Kazamatowa, Bateria Tarasowa, Reduta Skrzydłowa, Fort Chochoł Mały, Schron Mostu Lisiego, Flesz a w latach 1772-76 - koszary.

Do budowy twierdzy zbudowano tartak, cegielnię, wapienniki, wodociąg i liczne drogi transportowe. Mury forteczne zostały wykonane z wydobytego na miejscu kamienia. Cegłę wykorzystano jedynie do wykończenia wnętrz kazamat, wewnętrznego muru dziedzińca Donżonu i obu jego bram wjazdowych. Wszelkie narożniki, krawędzie i rynny wykonano z białego lub czerwonego piaskowca. Przy budowie twierdzy zatrudniano średnio 4 000 robotników z zachodnich Niemiec i Czech. Okoliczna ludność była zmuszana do pracy przy transporcie i budowie twierdzy. Łączny koszt budowy został oszacowany w XVIII w. na 4.145.000 talarów. Źródła XX wieczne podają niższą kwotę 1.573.000 talarów. Twierdza to ciąg fortów usytuowanych na górskim grzbiecie. Centralnym punktem dowodzenia, zaopatrzenia i ostatnim bastionem obrony jest unikalny w skali europejskiej fort Donjon. Składa się on z czterech wież obronnych połączonych kurtynami i okolonych 22 metrowej głębokości suchą fosą. W całej Twierdzy znajdowało się łącznie 299 kazamat i 52 izby strzeleckie. Na wypadek wojny jej załogę miało stanowić 3756 żołnierzy, a w razie potrzeby można było tu pomieścić nawet 5000. Bardzo silna artyleria forteczna składała się z 264 dział, haubic i moździerzy. Magazyny forteczne mogły pomieścić żywność, broń, amunicję i opał na co najmniej trzymiesięczne oblężenie. Według ówczesnych przewidywań garnizon forteczny mógł się bronić nawet cały rok. 
 
Do okoła Donjonu znajduje się siedem bastionów, w których usytuowano lazarety, piekarnie, browar i niezbędne do funkcjonowania twierdzy warsztaty. Aby zaopatrzyć obiekt w wodę budowniczowie wielkim nakładem pracy wykuli w twardej łupkowej skale ogromne studnie, istnieją one do dzisiaj. Najgłębsza z nich ma 84 m głębokości. Oprócz głównego dzieła obronnego w skład Twierdzy wchodziły forty : Wysoka Skała, Rogowy i samodzielny fort Ostróg położony po przeciwnej stronie przełęczy. Całość uzupełniały umocnienia ufortyfikowanych wzgórz Chochoła Małego i Wielkiego.

 Swój chrzest bojowy twierdza przeszła w roku 1807, kiedy to wojska napoleońskie dowodzone przez Hieronima Bonapartego oblegały Srebrną Górę. Twierdza jako jedyna na Śląsku nie poddała się przeciwnikowi. Od tego czasu przylgnęło do niej miano niezdobytego “Śląskiego Gibraltaru”. Przyroda i czas spowodowały, że ten wojskowy obiekt jest dzisiaj pobudzającym wyobraźnię miejscem wypoczynku i poszukiwania wrażeń. Wspaniałe widoki z korony Fortu Donjon, eksploracja mrocznych kazamat i podziemi to nie jedyne atrakcje, które oferuje Srebrna Góra. Przez cały rok można tutaj uprawiać turystykę aktywną: jazdę konną, kolarstwo górskie, strzelanie z łuków, wspinaczkę i zjazdy na linach.
 
Coraz popularniejsze stają się paralotnie oraz różnego rodzaju warsztaty artystyczne i imprezy muzyczne. Z atrakcji tych korzystają zarówno dzieci i młodzież w czasie organizowanych tu wycieczek szkolnych, kolonii i obozów jak i dorośli podczas spotkań integracyjnych imprez teambuildingowch.


 
Copyright © 2009-  | All Rights Reserved
Josefov Kędzierzyn KoŸle KŁODZKO Kraliky Nysa Srebrna Góra Œwidnica
logo Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach POWT RCz-RP 2007-2013 logo